امروز کتاب «وقتی نیچه گریست» رو تموم کردم : ) البته هنوز چند صفحه از صحبت‌های نویسنده باقی مونده که فردا تمومش می‌کنم و احتمالاً برم انقلاب تا یکی دیگه از کتاب‌های یالوم رو بگیرم.
تنها کتابی که با این حجم (نزدیک به ۴۰۰ صفحه) انقدر با علاقه خوندم، «وقتی نیچه گریست» بود! من کتاب رو توی مترو می‌خونم، ولی داستان کتاب به‌قدری زیبا بود که هر وقت توی خونه هم وقت می‌کردم، ادامه داستان رو می‌خوندم. نمی‌دونم چرا، ولی داستان کتاب منو یاد انیمیشن شرک و Inside Out انداخت! اینکه چرا همچین برداشتی داشتم رو در ادامه می‌گم!
کتاب تو سبک کتاب «دنیای سوفی»، روایت یک داستان و آموزش فلسفه نیچه هستش. شخصیت‌های داستان و ویژگی‌های شخصیتی هرکدوم واقعی هستن، ولی خود داستان اتفاق نیفتاده! مثلاً نیچه و دکتر برویر هرگز با هم ملاقات نداشتن.داستان از بیماری نیچه شروع می‌شه که پیش دکتر برویر می‌ره تا بیماری‌هاش، مثل سردرد، کم‌بینایی، مشکلات معده و... رو مداوا کنه. برویر هم پیشنهاد می‌ده که بیماری نیچه رو مداوا کنه و در عوض، نیچه هم مشکلات روحی و روانی دکتر برویر رو مداوا کنه.بعد شاهد دیالوگ‌های نیچه و دکتر برویر درباره زندگی برویر هستیم؛ زندگی‌ای که در اون دچار پوچی شده و درگیر یک رابطه عاطفیه.درباره هر قسمت کتاب می‌شه خیلی صحبت کرد و کلی مطلب ازش بیرون کشید. به نظرم جزو کتاب‌هاییه که باید حداقل دو بار خوند.تو اینترنت هم سرچ کردم، ولی متأسفانه خیلی درباره‌ش صحبت نشده بود و بیشتر کتاب‌های صوتی‌اش رو گذاشته بودن.با این حال، چند جمله از کتاب خیلی به دلم نشست که از یکی‌شون عکس گرفتم.
«تا زند‌ه‌ای، زندگی کن! اگر زندگی‌ات را به کمال دریابی، وحشت مرگ از بین خواهد رفت! وقتی کسی بهنگام زندگی نمی‌کند، نمی‌تواند بهنگام بمیرد.»
چون کتاب داستانیه، از خوندن مباحثش خسته نمی‌شید و حتی براتون لذت‌بخشه. این یکی از نبوغ‌های یالومه که کتاب رو به این شکل نوشته.حالا چرا گفتم منو یاد Inside Out انداخت؟ توی دیالوگ‌هایی که بین نیچه و دکتر برویر شکل می‌گیره، نیچه معتقده که برویر احساساتش رو سرکوب کرده و باید اجازه بده بیرون بریزن؛ احساساتی مثل خشم، ترس و... . این موضوع منو یاد انیمیشن Inside Out انداخت؛ جایی که به کاراکتر غم اجازه نمی‌دادن تأثیری داشته باشه.
توی یکی دیگه از دیالوگ‌ها، نیچه به برویر می‌گه که تو آزادی نداشتی و همین باعث شده احساس ترس از مرگ داشته باشی. (البته من خیلی خلاصه می‌گم و موضوع خیلی گسترده‌تر از این حرف‌هاست.)
برای همین، برویر توسط فروید، که یکی دیگه از شخصیت‌های داستان و شاگرد برویر هست، هیپنوتیزم می‌شه! توی دنیای هیپنوتیزم، برویر خانواده‌ش رو ترک می‌کنه و دنبال زندگی‌ای می‌ره که دوستش داره؛ ولی توی اون دنیا پشیمون می‌شه و تصمیم می‌گیره به خونه برگرده. اینجا بود که من یاد کتاب «خانه نیمه‌شب» و انیمیشن شرک افتادم! انیمیشن شرک از این جهت که توی قسمت چهارم، شرک دوست داره به زندگی قبلیش برگرده و آزادی داشته باشه. این اتفاق هم براش می‌افته، اما بعد از گذشت چند ساعت پشیمون می‌شه و می‌خواد پیش خانواده‌ش برگرده.
کتاب «خانه نیمه‌شب» هم از این جهت که ما با هر سبک زندگی‌ای که داشته باشیم، صددرصد راضی نیستیم و باید توی شرایطی که داریم، دنبال معنا بگردیم؛ چیزی که نیچه هم بهش اشاره می‌کرد. وقتی کتاب رو می‌خوندم، یه جور شوک زمانی بهم وارد شد؛ اینکه ما هم یه روزی مثل دکتر برویر ۴۰ ساله می‌شیم و ممکنه دچار ترس و اضطراب مرگ بشیم. تازه برویر یه دکتر موفق و ثروتمند بود؛ ما که پشم دکتر برویر هم نیستیم! 😁
به نظرم بهتره از همین الان، برای ۴۰ سالگی یا اگه ۴۰ سالمونه، برای ۵۰ سالگی، دنبال شکوفایی استعداد‌هامون و داشتن یک زندگی معنادار باشیم؛ زندگی‌ای که حداقل رنج ممکن رو داشته باشه. اگه بخوام کتاب رو توی چند کلمه خلاصه کنم، می‌تونم به این کلمات اشاره کنم: ترس، تنهایی، پوچی و آزادی. به‌خصوص ترس از مرگ که یه جورایی همه این موارد رو در بر می‌گیره و همیشه به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم با ما همراهه. برای همین، من نمی‌خوام توی ۴۰ سالگی یه آدم منزوی و افسرده باشم یا حداقل علائمش رو داشته باشم. برای همین شروع کردم به کار کردن روی توسعه فردی و اصلاح یه سری از ویژگی‌های شخصیتی خودم. : ) چون زمان خیلی خیلی خیلی محدوده و انرژی و توان ما هم خیلی کمه. در حد یک رویا پیر می‌شیم و من نمی‌خوام حسرت زیادی به دلم مونده باشه. : ) و اما نظر ChatGPT هم خیلی قشنگ بود و دوست دارم اینجا نظرش رو درباره کتاب بنویسم:
اگر بخواهم پیام کتاب «وقتی نیچه گریست» اثر اروین یالوم را خلاصه کنم، می‌گویم:
زندگی کوتاه‌تر از آن است که اجازه بدهیم ترس‌ها، حسرت‌ها و انتخاب‌های نکرده، آن را برایمان زندگی کنند.
کتاب چند مفهوم اساسی را مطرح می‌کند که می‌توانیم از آن‌ها برای زندگی خودمان استفاده کنیم.
۱. از مرگ نترس؛ از زندگی نکردن بترس
مرگ اجتناب‌ناپذیر است، اما چیزی که می‌توانیم روی آن اثر بگذاریم، کیفیت زندگی‌ای است که تا قبل از مرگ تجربه می‌کنیم.
یاد بگیریم:
خواسته‌هایمان را مدام به آینده موکول نکنیم.
منتظر شرایط ایده‌آل نمانیم.
از فرصت‌هایی که واقعاً برایمان مهم‌اند استفاده کنیم.
۲. مسئولیت انتخاب‌هایمان را بپذیریم
ما همیشه نمی‌توانیم شرایط را انتخاب کنیم، اما در بسیاری از موقعیت‌ها می‌توانیم درباره واکنش و تصمیم خودمان انتخاب کنیم.
یاد بگیریم:
مسئولیت زندگی‌مان را به دیگران واگذار نکنیم.
بدانیم انتخاب نکردن هم نوعی انتخاب است.
به‌جای سرزنش گذشته، برای آینده تصمیم بگیریم.
۳. اجازه ندهیم ترس به‌جای ما تصمیم بگیرد
ترس از شکست، قضاوت دیگران، تنهایی و طرد شدن می‌تواند باعث شود فرصت‌های زیادی را تجربه نکنیم.
یاد بگیریم:
برای شروع کردن منتظر از بین رفتن ترس نباشیم.
شجاعت یعنی با وجود ترس اقدام کنیم.
گاهی هزینه امتحان نکردن بیشتر از هزینه شکست خوردن است.
۴. با تنهایی خودمان کنار بیاییم
هیچ‌کس نمی‌تواند کاملاً تجربه درونی ما را درک کند. حتی نزدیک‌ترین آدم‌ها هم نمی‌توانند به‌جای ما زندگی کنند.
یاد بگیریم:
برای فرار از تنهایی وارد هر رابطه‌ای نشویم.
رابطه را راهی برای کامل کردن خودمان ندانیم.
ارتباط عمیق با دیگران را ارزشمند بدانیم، بدون اینکه استقلالمان را از دست بدهیم.
۵. خودمان را فریب ندهیم
گاهی پشت دلایل منطقی‌ای که برای تصمیم‌هایمان می‌آوریم، ترس‌ها و خواسته‌های پنهانی وجود دارند.
یاد بگیریم:
انگیزه واقعی رفتارهایمان را بررسی کنیم.
تفاوت خواسته واقعی و اجتناب از ترس را تشخیص دهیم.
با خودمان صادق باشیم، حتی وقتی حقیقت خوشایند نیست.
۶. زندگی را آگاهانه انتخاب کنیم
یکی از ایده‌های مهم فلسفه نیچه در کتاب، بازگشت جاودانه است:
تصور کن قرار باشد همین زندگی را با تمام اتفاقات، اشتباهات، شکست‌ها و شادی‌هایش بی‌نهایت بار تکرار کنی.
آیا می‌توانی چنین زندگی‌ای را بپذیری؟
این پرسش کمک می‌کند درباره انتخاب‌هایمان جدی‌تر فکر کنیم؛ نه اینکه صرفاً روزها را پشت سر بگذاریم.
خلاصه نهایی؛ ۶ چیزی که باید از کتاب یاد بگیریم
زندگی را به تعویق نینداز.
مسئولیت انتخاب‌هایت را بپذیر.
اجازه نده ترس، فرصت تجربه کردن را از تو بگیرد.
با تنهایی و محدودیت‌های انسانی کنار بیا.
با انگیزه‌ها و خواسته‌های واقعی خودت صادق باش.
طوری زندگی کن که اگر فرصت تکرار آن را داشتی، بتوانی انتخابش کنی.
سه سؤال که بهتر است بعد از خواندن کتاب از خودمان بپرسیم
اگر فقط ۱۰ سال دیگر فرصت زندگی داشتم، چه چیزی را در زندگی‌ام تغییر می‌دادم؟
کدام بخش از زندگی‌ام را به خاطر ترس از قضاوت یا شکست تجربه نکرده‌ام؟
آیا از زندگی‌ای که الان دارم می‌سازم راضی هستم یا فقط دارم خودم را برای یک زندگی بهتر در آینده آماده می‌کنم؟
و به نظرم مهم‌ترین درس کتاب همین است:
قرار نیست اول تمام ترس‌هایمان را برطرف کنیم و بعد زندگی کنیم. قرار است در همین شرایط ناقص، با همین ترس‌ها و تردیدها، زندگی کردن را شروع کنیم.
شاید نتوانیم از مرگ فرار کنیم، اما می‌توانیم کاری کنیم که وقتی به گذشته نگاه می‌کنیم، احساس نکنیم تمام عمرمان را صرف ترسیدن از زندگی کرده‌ایم.
امروز صبح یه تجربه خیلی متفاوت توی کوهنوردی داشتم!قرار شد امروز اگه هوا خوب بود، با محسن (همکارم) بریم کوه. طبق تصمیم‌گیری پیش‌فرض مغز، اولش گفتم فردا رو بگیرم بخوابم و نرم! ولی محسن زنگ زد و رفتیم. : )
همون ابتدای مسیر برف بود و من یه حرکت انتحاری زدم و با تیشرت رفتم! 😂 الان که بهش فکر می‌کنم، خودمم تعجب می‌کنم. همه کسایی هم که توی مسیر بودن، به اصطلاح برگاشون ریخته بود، ولی واقعاً سردم نبود! : )
رفتیم بالا و کلی برف بود و ویو عالی! :) عکس گرفتیم، صبحانه زدیم، قهوه خوردیم و برگشتیم. بعدش هم رفتیم کافه با بچه‌ها. :) چند تا عکس از امروز هم براتون می‌ذارم.
